O JEDENASTEJ - POWIADA AKTOR - SZTUKA JEST SKOŃCZONA. POLITYKA JÓZEFA BECKA Stanisław Cat-Mackiewicz

Swoją książkę o polityce Becka zatytułowałem: O jedenastej – powiada aktor – sztuka jest skończona. Był to tytuł pretensjonalny, należało go raczej użyć na motto książki. Ale wyrażał myśl, że polityka musi odpowiadać możliwościom, które ma państwo, że polityka musi być skoordynowana z potencjałem państwa. To samo miał na myśli Bismarck, kiedy użył tych słów właśnie: O jedenastej – powiada aktor – sztuka jest skończona. To znaczy, że można i uprawiać politykę uniezależnioną od właściwych sił państwa, ale polityk stosujący tego rodzaju bluff i maskaradę musi wiedzieć, że się to skończy tak, jak się kończy gra każdego aktora. I dlatego pozwolę sobie przytoczyć zdania, którymi zakończyłem swoje emigracyjne studium nad polityką Józefa Becka: „Polityka zagraniczna jest wielką szachownicą, na której zamiast figur z kości słoniowej stoją w polach żywe narody. Pionki, laufry, konie, wieże; posuwane są nie przez dwóch graczy, lecz każdy pionek i każda wieża jest mniejszym lub większym, słabszym lub silniejszym narodem i poruszane są przez kierownika swej polityki zagranicznej. Pionek może być oddany przez gracza i z szachownicy zrzucony na sukno stolika do gry. Naród może być tak przez swego ministra pchnięty, że śmierć i pożar przebiegną nad jego miastami i wsiami, że niewola na długo stanie się jego udziałem. Na szachownicy polityki zagranicznej gra się bogactwem i nędzą, życiem i śmiercią milionów ludzi. Biada narodom, które się oddają w niezręczne lub nieumiejętne ręce”.
[Stanisław Cat-Mackiewicz]

SPIS TREŚCI:

O jedenastej – powiada aktor – sztuka jest skończona
Liga narodów i sojusz polsko-francuski
Inicjatywa wojny prewencyjnej - pakt czterech - rozmowa Wysocki–Hitler
Briand i Stresemann
Sprawa polska jest funkcją stosunków niemiecko-rosyjskich
Szczere czy nieszczere? – matrimoniumratum, sed non consummatum
Bismarck
Obronne zadanie ministra Becka
Czartoryski, Wielopolski, Dmowski
Myśl w obcęgach
Pakt wschodni Ludwika Barthou
Zobowiązania mniejszościowe
Śmierć marszałka Piłsudskiego
Gdańsk jest barometrem
Rok 1935 – rok katastrofy
Polska czy Włochy?
Królewski zamysł i jego dekadencja
Etiopia i pałac Brühlowski
Krążownik „Leipzig”
Układ austro-niemiecki z 11 lipca 1936 r.
Wojna domowa w Hiszpanii
Pożyczka w Rambouillet
Personel ministerstwa spraw zagranicznych
Rok 1937 – stabilizacja i zaostrzenie położenia
Sojusze egzotyczne
Anschluss
Ultimatum wystosowane do Litwy
Kryzys czeski i Monachium
Tak czy nie?
Rasa angielska
Z nagrobka swojej polityki zrobił sobie piedestał
Krwawa szachownica

Stanisław Żerko, Książka rozczarowań i pasji
Indeks nazwisk