SŁOWO - KONTEKST - PRZEKŁAD

Słowo – Kontekst – Przekład:

Wielowymiarowość współczesnej translatologii
Prezentowana publikacja to kompleksowe studium poświęcone mechanizmom przekładu, ujęte w ramy tytułowej triady: słowa, kontekstu i procesu tłumaczeniowego. Książka gromadzi teksty wybitnych polskich badaczy (m.in. Elżbiety Tabakowskiej, Teresy Bałuk-Ulewiczowej czy Magdy Heydel), tworząc panoramę współczesnych metodologii i wyzwań stojących przed tłumaczem.

Struktura tomu została podzielona na cztery merytoryczne obszary:

• Konteksty pojęciowe i terminologiczne: Autorzy rewidują fundamentalne pojęcia, takie jak adaptacja, manipulacja czy rola retoryki, stawiając pytania o to, co tak naprawdę podlega przekładowi – myśl, język czy kultura.
• Wokół przekładu utworów literackich: Ta najobszerniejsza część analizuje konkretne przypadki warsztatowe – od neologizmów Wisławy Szymborskiej i neografizmów Jacka Dukaja, przez specyfikę liryki szwedzkiej, aż po cenzurę w literaturze arabskiej. Unikalnym wkładem jest zestawienie tradycyjnej stylistyki z nowoczesną stylometrią oraz badanie roli tłumaczenia maszynowego w literaturze.
• Wokół przekładu tekstów specjalistycznych: Sekcja dedykowana praktykom zajmującym się przekładem prawniczym, medycznym oraz dokumentacją szkolną. Autorzy skupiają się tu na problemach intertekstualności i specyfice akronimów w tekstach fachowych.
• Słowo w przekładzie tekstów kultury popularnej: Autorzy badają tu żywy język – od frazeologii politycznej i leksyki potocznej w szwedzkich kryminałach, po wyzwania przekładu audiowizualnego w filmach dla najmłodszych.
  
  Publikacja stanowi nieocenione źródło wiedzy dla teoretyków przekładu, studentów filologii oraz czynnych zawodowo tłumaczy, oferując narzędzia badawcze od kognitywizmu po analizy komputerowe.

Spis treści:

Część I: Konteksty pojęciowe i terminologiczne

Piotr de Bończa Bukowski: Słowo w retorycznej teorii przekładu
Elżbieta Tabakowska: Co tłumaczy tłumacz? Myśl, język, kultura
Teresa Bałuk-Ulewiczowa: Tekst - kontekst - manipulacja. O manipulacji w tłumaczeniu
Maria Mocarz: O rewizji pojęcia „adaptacja" w kontekście przekładu
Aleksander Gomola: Rola kontekstu w przekładzie terminów polisemicznych w Biblii

Część II: Wokół przekładu utworów literackich

Paulina Biały: Dydaktyzm i cenzura w tłumaczeniu literatury dziecięcej w świecie arabskim
Jekaterina Blizniuk-Biskup: Narracja w „Szynelu" M. Gogola. Niewidoczne w tłumaczeniu
Agata Brajerska-Mazur: Grzaby, znienacki, głowy samonogie: o tłumaczeniu neologizmów Wisławy Szymborskiej
Agnieszka Gicala: W kontekście i wbrew konwencji: językowy obraz świata a amalgamaty w tomie Wisławy Szymborskiej Tutaj/Here - spojrzenie kognitywne na oryginał i przekład
Agnieszka Kałużna: Tłumaczenie maszynowe: słowo w kontekście czy bez kontekstu?
Jan Rybicki, Magda Heydel: Noc i dzień w przekładzie. Między stylometrią a stylistyką
Grażyna Pietrzak-Porwisz: Jakiego koloru są szwedzkie czerwone domy? O technikach tłumaczenia leksyki nacechowanej kulturowo
Hanna Salich: Wyrazy fantastyczne w kontekście i ich przekład z języka polskiego na język angielski na przykładzie opowiadania pt. „Ruch Generała" autorstwa Jacka Dukaja
Magdalena Wasilewska-Chmura: Natura jako kontekst kulturowy oraz kultura zapisana w naturze języka. Kilka uwag na temat specyfiki tłumaczenia liryki szwedzkiej

Część III: Wokół przekładu tekstów specjalistycznych

Artur Dariusz Kubacki: O problemach tłumaczenia niemieckojęzycznych dokumentów szkolnych
Aleksandra Matulewska: Intertekstualność w przekładzie prawniczym. Studium przypadku
Agata Kurcz: Akronimy w polskich i angielskich tekstach medycznych

Część IV: Słowo w przekładzie tekstów kultury popularnej

Katarzyna Madyjewska: Gdy słownik nie pomaga. Frazeologia i skrzydlate słowa hiszpańskiej polityki w przekładzie
Marta Stasiak-Górna: O tłumaczeniu leksyki potocznej w dialogach literackich na przykładzie szwedzkich kryminałów i ich polskich przekładów
Anna Urban: Słowo w (kon)tekście audiowizualnym: modyfikacje idiomów i ich przekład w filmach dla dzieci

Noty o Autorach
Abstracts with keywords