WNUKI. POGANIE, KTÓRZY SOBIE PRZYPOMNIELI Maciej Grzenkowicz

Wnuki. Poganie, którzy sobie przypomnieli – Maciej Grzenkowicz

Wyjątkowy i niezwykle aktualny esej etnograficzno-reportażowy, który rzuca światło na jedno z najbardziej fascynujących zjawisk kulturowych współczesnej Europy. Autor, Maciej Grzenkowicz, zabiera czytelników w niezwykłą podróż śladami neopogan, a polskie wydanie ukazało się nakładem prestiżowej, niszowej oficyny TNSA. To wciągająca, reporterska opowieść o ludziach, którzy w świecie globalizacji i kryzysu tradycyjnych wartości postanowili zwrócić się ku pradawnym, przedchrześcijańskim korzeniom. W całej Europie trwa cichy renesans dawnych mitologii – słowiańskiej, germańskiej, celtyckiej czy rzymskiej. Grzenkowicz udowadnia, że ten powrót do wierzeń przodków nie jest jedynie nieszkodliwym hobby czy historyczną rekonstrukcją. Dla wielu współczesnych wyznawców pogaństwo staje się pilną potrzebą zdefiniowania własnej tożsamości i narodowości. Autor odwiedza świątynie, prywatne domy oraz bierze udział w zamkniętych rytuałach od słonecznej Hiszpanii i Holandii, przez Włochy i Polskę, aż po Łotwę oraz ogarniętą wojną Ukrainę. Poprzez te spotkania ukazuje, kim są dzisiejsze „wnuki” dawnych, archaicznych „dziadów”.

Książka pulls no punches i unika prostych generalizacji. Na jej łamach poznajemy niezwykle zróżnicowaną galerię postaci, których często nie da się sprowadzić do wspólnego mianownika politycznego czy społecznego. Grzenkowicz rozmawia m.in. z samozwańczym papieżem marzącym o odbudowie antycznego Imperium Rzymskiego, polskim narodowcem wspierającym imperialną Rosję, niderlandzkimi feministkami walczącymi o pomnik dla spalonych na stosach wiedźm, transpłciową córką kaznodziei z Oklahomy, która została galisyjską nacjonalistką, czy ukraińskimi uchodźczyniami szukającymi siły w dawnej magii. Pogaństwo staje się tu soczewką, przez którą autor precyzyjnie analizuje odcienie lokalnego patriotyzmu, nacjonalizmu, a momentami nawet skrajnego szowinizmu.

Wnuki zachwycają lekkością pióra, zmysłem obserwacji oraz głęboko humanistycznym podejściem do rozmówców. Książka nie ocenia, lecz próbuje zrozumieć mechanizmy stojące za potrzebą przynależności do plemienia. To pozycja obowiązkowa dla antropologów, socjologów, religioznawców oraz każdego czytelnika, który pragnie dowiedzieć się, jak dawne mity i bóstwa kształtują oblicze współczesnej, XXI-wiecznej Europy.

Maciej Grzenkowicz (ur. 1996) to polski dziennikarz, reportażysta oraz autor młodego pokolenia, pasjonujący się antropologią kulturową i niszowymi zjawiskami społecznymi. Uwagę czytelników i krytyków przykuł swoim głośnym debiutem książkowym „Tycipaństwa. Księżniczki, bitcoiny i kraje wymyślone”, w którym badał fenomen mikronacji i współczesnych utopii geopolitycznych. W swojej twórczości stawia na rzetelny, bezpośredni reportaż uczestniczący, docierając do społeczności zamkniętych lub niedostępnych dla przeciętnego obserwatora. Jego styl charakteryzuje się empatią wobec bohaterów, zmysłem analitycznym oraz dużą dbałością o detale kulturowe i historyczne.