NIEWOLNICY KOBIET, CZYLI POKREWIEŃSTWO ŻARTÓW DOGONÓW I KURUMBA Lucjan Buchalik

Lucjan Buchalik jest etnologiem afrykanistą. W 1986 roku uzyskał dyplom magistra etnografii Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1997-99 był słuchaczem Podyplomowego Studium Muzealniczego przy Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie etnologii uzyskał w 2008 roku na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1997 roku prowadzi zajęcia z zakresu Antropologii Społeczeństw Pozaeuropejskich w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego, w 2003 roku podjął pracę w Muzeum Miejskim w Żorach.

„Autorem recenzowanej pracy jest wytrawny badacz terenowy z wieloletnim doświadczeniem w zakresie etnograficznych penetracji krajów afrykańskich, które odwiedzał systematycznie już od lat 80. XX wieku. W tym czasie zdobył wysoki stopień kompetencji w obszarze antropologii Czarnej Afryki i zdobył umiejętność dobrego nawiązywania kontaktów z miejscowa ludnością, co zaowocowało pozyskaniem bardzo wartościowych materiałów źródłowych?

Prof. dr hab. Aleksander Posern-Zieliński

„Chociaż praca koncentruje się na pojęciu „braterstwa” Dogonów i Kurumbów, to jednak Autor przedstawia skomplikowany proces tworzenia się tej specyficznej kategorii relacji interetnicznych, sięgając do przeszłości, uwarunkowań historycznych i wierzeniowych, a także do dzisiaj istniejącej tradycji ustnej i stanu świadomości Dogonów z Mali i Kurumbów z Burkiny Faso, wyrażonych podczas licznych wywiadów i rozmów. To pozwala Autorowi omówić także współczesne oblicze tej świadomości, ukazując równocześnie jej stopniowy zanik.”

Prof. UKSW dr hab. Jarosław Różański

Spis treści:

Wstęp

1. Przedmiot i cel pracy

2. Charakterystyka terenu badań

3. Stan badań

4. Założenia metodologiczne

4.1. Kategorie i terminy

4.1.1. Świadomość a wiedza historyczna

4.1.2. Etniczność

4.1.3. Tradycja ustna

4.1.4. Braterstwo

4.2. Metoda

4.3. Źródła

4.4. Techniki badawcze

4.5. Przebieg własnych badań terenowych

Rozdział 1

Obraz środowiska kulturowego

1.1. Historyczna panorama regionu

1.1.1. Królestwa Mossi

1.1.2. Djilgodji - państwo Fulbów

1.1.3. Epoka kolonialna i powstanie niepodległych państw

1.2. Wspólnota kultury

1.2.1. Podstawy gospodarki

1.2.2. System społeczny

1.2.3. System religijny

1.2.4. Sztuka

1.2.4.1. Malowidła, ryty i rzeźby

1.2.4.2. Maski

1.2.4.3. Symbolika

Rozdział 2

Historia Dogonów i Kurumbów

2.1. Historia Dogonów

2.1.1. Praojczyzna. przyczyny i przebieg migracji

2 A 2. Pierwotni mieszkańcy Falez Bandiagary

22. Historia Kurumbów

2.2.1. Praojczyzna Kurumbów

222. Pierwotni mieszkańcy dorzecza Białej Wolty

2.2.3. Królestwa Kurumbów

2.3. Dogonowie i Kurumbowie w dorzeczu Białej Wolty

2.3.1. Wspólny teren zamieszkania

2.3.1.1. Koegzystencja i asymilacja

2.3.1.2. Konflikty

2.3.2. Wojny Dogonów i Kurumbów z sąsiadami

2.3.2.I. Wojny z królestwami Mossi

2.3.2.2. Wojna Kurumbów z Djilgodji - królestwem Fulbów

2,3.3. Wpływ wojen na relacje między Dogonami i Kurumbami

2.3.3.1. Asymilacja

2.3.3.2. Wyjście Dogonów z królestw Kurumbów

2.4. Współczesne kontakty obu ludów

2.5. Nowe trendy migracyjne

Rozdział 3

Braterstwo Dogonów i Kurumbów w świetle badań

3.1. Istota braterstwa

3.2. Geneza braterstwa między Dogonami a Kurumbami

3.2.1. Pochodzenie od wspólnego przodka

3.2.2. Świadomość wspólnoty kultury

3.2.3. Mityczna więź substancjalna

3.2.4. Wspólnota losów

3.3. Świadomość braterstwa i sąsiedztwa

3.3.1. Braterstwo jako element tożsamości

3.3.2. Sąsiedztwo jako przejaw koegzystencji różnych ludów

3.3.3. Braterstwo i sąsiedztwo elementami wspólnych przestrzeni

3.4. Przejawy świadomości braterstwa

3.4.1. Istota żartów-złośliwości

3.4.2. Przykłady żartów-złośliwości

3.4.3. Świadomość braterstwa w tradycji ustnej

3.5, Autorytety lokalne jako źródło wiedzy

3.5.1. Tradycja ustna

3.5.2. Tradycja spisana

3.6. Zmiany w świadomości braterstwa

3.6.1. Zanik świadomości braterstwa

3.6.2. Nowe formy więzi społecznych

Podsumowanie

Bibliografia

Indeks informatorów

Indeks terminów

Wykaz map

Wykaz ilustracji w tekście

Wykaz tabel

Indeks

Abstract

Wykaz zdjęć