WŁADZE PAŃSTWOWE WOBEC KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO DIECEZJI PŁOCKIEJ W LATACH 1945-1970 Mariusz Celmer

Działania aparatu państwowego odnosiły się do wszelkich płaszczyzn i dziedzin funkcjonowania Kościoła: duszpasterskiej, misyjnej, organizacyjnej, katechetycznej, dydaktycznej, charytatywnej, opiekuńczej, budownictwa sakralnego itp. Książka przedstawia mechanizmy i metody walki z Kościołem jakie zostały zastosowane przez władze komunistyczne. Władze komunistyczne w latach 1945-1970 prowadziły politykę wyznaniową wobec Kościoła rzymskokatolickiego na obszarze diecezji płockiej, która polegała na ograniczaniu i eliminowaniu jego wpływu na wiernych. Różnymi metodami starano się osłabić pozycję Kościoła katolickiego i jego rolę w przestrzeni publicznej. Wobec duchowieństwa oraz wiernych zastosowano różnego rodzaju formy represji, szykan i dyskryminacji. Z analizy materiałów źródłowych, wykorzystanych w książce wynika, iż działania władz PRL wobec Kościoła katolickiego na terenie diecezji płockiej stanowiły odzwierciedlenie analogicznych działań prowadzonych przez władze państwowe wobec Kościoła w innych regionach Polski (diecezjach, województwach). Książka stanowi niezwykle cenny wkład i wypełnia lukę w historiografii najnowszych dziejów Kościoła katolickiego w Polsce.

Spis treści

Wstęp  
Część I. Kościół płocki a władze komunistyczne (1945–1949)
1. Sytuacja Kościoła płockiego po zakończeniu II wojny światowej 
2. Wybór na stanowisko ordynariusza diecezji płockiej bpa Tadeusza Pawła
Zakrzewskiego
3. Postawy duchowieństwa wobec przemian społeczno-politycznych w kraju 
4. Aparat bezpieczeństwa a Kościół i duchowieństwo 
5. Represje wobec duchowieństwa 
6. Problem odbudowy, renowacji świątyń i budownictwa sakralnego 
7. Stosunek władz państwowych do Niższego oraz Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku 
8. Działalność Związku Diecezjalnego „Caritas”
9. Nauczanie religii

 
Część II. W latach kształtowania się systemu stalinowskiego w Polsce
(1950–1956) 
1. Postawy duchowieństwa wobec wydarzeń społeczno-politycznych okresu
stalinowskiego 
2. Komunistyczny aparat bezpieczeństwa a Kościół i duchowieństwo 
3. Likwidacja i przejęcie „Caritasu” przez władze państwowe 
4. Ruch „księży-patriotów” na terenie diecezji płockiej 
5. Organy partyjno-państwowe wobec uroczystości religijnych 
6. Represje wobec kapłanów 
7. Działania władz wobec zakonów i zgromadzeń zakonnych 
8. Władze państwowe wobec seminariów duchownych w Płocku 
9. Polityka władz wobec nauczania religii

10. Budownictwo sakralne i kościelne. Działania państwa związane z przejmowaniem

nieruchomości kościelnych

 
Część III. W okresie rządów ekipy Władysława Gomułki (1957–1970) 
1. Okres krótkotrwałej normalizacji w stosunkach państwo–Kościół katolicki 
2. Walka władz z symbolami religijnymi. Laicyzacja życia społecznego 
3. Nauczanie religii w szkołach. Funkcjonowanie punktów katechetycznych 
4. Problem erygowania nowych parafii. Budownictwo sakralne i kościelne 
5. Problem obsady stanowiska ordynariusza diecezji płockiej po śmierci bpa Tadeusza
Pawła Zakrzewskiego 
6. Represje karnosądowe i karno-administracyjne wobec duchowieństwa 
7. Aparat bezpieczeństwa a duchowieństwo. Inwigilacja kurii biskupiej przez SB 
8. Postawy duchowieństwa wobec wydarzeń społeczno-politycznych 
9. Działalność duchownych w Kołach Księży „Caritas” 
10. Władze państwowe wobec funkcjonowania NSD i WSD. Służba wojskowa
alumnów
11. Polityka władz świeckich wobec zakonów i zgromadzeń zakonnych 
12. Sobór Watykański II. Sprawa „Orędzia biskupów polskich do biskupów
niemieckich” 
13. Obchody Milenium Chrztu Polski na terenie diecezji płockiej w 1966 r. 
14. Władze wobec innych uroczystości religijnych

Zakończenie 
Aneksy 
Wykaz skrótów 
Spis tabel 
Bibliografia 
Indeks osobowy