Jolanta Kazimierczyk ZROZUMIEĆ ROSJĘ. UNIWERSALIZM W KULTURZE RUSI OD IX DO XVI WIEKU

Zakres chronologiczny książki, mieszczącej się w szerokim nurcie burzliwej dyskusji nad miejscem Rosji we współczesnym świecie, koncentruje się na Rusi w IX–XVI wieku. To wówczas, w procesie transplantacji na rosyjski grunt potencjału kulturowego dwóch wielkich imperiów: Bizantyńskiego i Mongolskiego, zrodziła się cywilizacja, która nie tylko nadała ton nowożytnej kulturze rosyjskiej, ale także przesądziła o współczesnym wizerunku rosyjskiego narodu i państwa. Istotę tego oryginalnego wymiaru cywilizacyjnego określa, aż do czasów współczesnych, uniwersalny dwusystem, nadający jej od wieków niepowtarzalne oblicze. Tworzą go system polityczny rosyjskiej państwowości – samodzierżawie (absolutyzm), i system religijny – specyficzna rosyjska duchowość, opierająca się na prawosławiu. Dopełnia go idea wspólnoty: kolektywna, powszechna świadomość narodu – prawosławna soborowość (sobornost’), która sprawiła, że samodzierżawie i prawosławie, dwa kulturowe fenomeny, stały się gwarantem jedności państwa, konsolidacji jego sił politycznych i kulturowych. Doprowadziły one do powstania w XVI wieku rosyjskiego państwa – carstwa, potężnego imperium z samodzierżcą – tyranem i despotą na czele, którego ofiarą na długie wieki stał się naród. Autorka analizuje proces tworzenia i transformacji systemowej uniwersalnego państwa rosyjskiego w IX–XVI wieku, którego odbiciem stało się imperium carskie, a następnie komunistyczne, sowieckie.
[dr hab. Tadeusz Bogdanowicz]

Jolanta Kazimierczyk – dr nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Neofilologii Akademii Pomorskiej w Słupsku. W kręgu jej prac badawczych pozostają problemy kulturoznawstwa rosyjskiego, w szczególności tematyka bizantyńskich i tataro-mongolskich uniwersaliów kulturowych jako głównych wyznaczników zarówno cywilizacji staroruskiej, jak i nowożytnej kultury rosyjskiej. Analizuje także rolę prawosławia w kulturze, literaturze i sztuce rosyjskiej w XVII–XX wieku.