PER CLAVICEMBALO MODERNO Gośka Isphordin-klawesyn [CD]

Klawesyn zapisał się na kartach historii jako instrument przodujący w muzyce XVII - XVIII wieku. W następnych stuleciach zaczęto z niego rezygnować. Jego krótki i suchy dźwięk nie odpowiadał romantycznej estetyce brzmienia. Na nowo został odkryty na początku XX wieku przez znakomitą polską klawesynistkę - Wandę Landowską. Dzięki niej klawesynem zaczęli się interesować współcześni kompozytorzy. Następnie cały szereg twórców upodobał sobie ten instrument dla swoich dzieł solowych i kameralnych, czego dowodem jest już dzisiaj ponad 5000 kompozycji (powstałych w przeciągu stu lat!). Należy podkreślić także, iż obszerna część tej literatury reprezentowana jest przez dzieła polskich kompozytorów. Warto także wspomnieć, iż na świecie jest już wielu klawesynistów, kontynuujących tradycję dwóch znakomitych Polek - Landowskiej i Chojnackiej, którzy tworzą swój własny, poszerzony repertuar. Do nich zaliczyć można przede wszystkim młodą, niezwykle utalentowaną i oryginalną Gośkę Isphording - bohaterkę niniejszej płyty. Klawesynistka do nagrania zaangażowała dwa rodzaje instrumentu - kopię historyczną produkcja von Nagela z 2001 roku) oraz współczesny klawesyn pedałowy (firmy Neupert). Kopia klawesynu barokowego pozwoliła wiernie odtworzyć zamysł kompozytorów, którzy chcieli w ''duchu epoki'' przywrócić brzmienie delikatnego, dawnego instrumentu. Natomiast współczesny klawesyn, którego dźwięk już nie jest tak subtelny, posiada większą paletę brzmień, co wynika z bardziej urozmaiconego zestawu rejestrów, obsługiwanych za pomocą pedałów, w odróżnieniu od barokowych instrumentów - posiadających dźwignie ręczne. Na program płyty ''Per clavicembalo moderno'' złożyły się utwory polskich kompozytorów współczesnych na klawesyn oraz na klawesyn z taśmą.Znalazły się tu dzieła kompozytorów starszego pokolenia - Włodzimierza Kotońskiego, Zbigniewa Bargielskiego, Zygmunta Krauze, przez pokolenie średnie - Martę Ptaszyńską, Hannę Kulenty oraz młodsze - reprezentowane przez Marcela Chyrzyńskiego i Wojciecha Widłaka, aż po najmłodsze - Aleksandrę Grykę. Jedni kompozytorzy odrzucili historyczną tradycję i zachwycili się ostrym brzmieniem oraz bogactwem rejestrów klawesynu pedałowego. Z kolei w innych utworach wybrali prosty rezonans kopii barokowej. Na koniec warto podkreślić, iż płyta ''Per clavicembalo moderno'' wydana przez PWM/DUX jest pierwszym zbiorem polskich kompozycji klawesynowych, zakorzenionych w blisko stuletniej, głębokiej tradycji.
[Magdalena Chmielowska]

Utwory w publikacji:

1. Kotoński Włodzimierz - Aurora borealis na klawesyn i taśmę
2. Widłak Wojciech - Chromatic Fantasy na klawesyn
3. Krauze Zygmunt - Commencement na klawesyn
4. Kulenty Hanna - E for E na klawesyn
5. Bargielski Zbigniew - Le cristal flamboyant na klawesyn i taśmę
6. Gryka Aleksandra - Nonstopping na klawesyn
7. Chyrzyński Marcel - Reflection No.2 na klawesyn
8. Ptaszyńska Marta - Touracou na klawesyn