POWROTY DO (NIE)ZNANEGO KRAJU. STRATEGIE MIGRANTÓW POWROTNYCH Mariusz Dzięglewski

Powroty do (nie)znanego kraju. Strategie migrantów powrotnych – Mariusz Dzięglewski

Jedna z najważniejszych i najbardziej kompleksowych pozycji w polskiej literaturze naukowej dedykowana socjologii migracji. Autor, wybitny badacz procesów społecznych dr Mariusz Dzięglewski, podjął się niezwykle trudnego, a zarazem kluczowego z perspektywy współczesnej Polski zadania – drobiazgowego przeanalizowania mechanizmów rządzących powrotami rodaków z emigracji poakcesyjnej.

Dominujący w ostatnich dekadach dyskurs akademicki i medialny przyzwyczaił nas do myślenia o migracji jako o procesie płynnym, nomadycznym i ciągłym, w którym tradycyjne pojęcia wyjazdu i powrotu ulegają zatarciu. Dzięglewski udowadnia jednak, że dla samych migrantów terytorium geograficzne oraz pojęcie „ojczyzny” wciąż odgrywają rolę kluczowych bohaterów ich własnych historii. Monografia rzuca światło na zjawisko migracji niepełnej, analizując pełen cykl egzystencjalny jednostki – od momentu kiełkowania decyzji o wyjeździe za granicę, przez życie na obczyźnie, aż po dramatyczny, skomplikowany logistycznie i psychologicznie proces ponownej readaptacji w kraju pochodzenia.

Kluczowym elementem i największą wartością naukową pracy jest autorska, nowatorska typologia strategii działania migrantów powrotnych. Autor z chirurgiczną precyzją bada uwarunkowania strukturalne, bariery instytucjonalne oraz konteksty społeczne, z jakimi powracający Polacy muszą się mierzyć w zderzeniu z nową-starą rzeczywistością. Dzięglewski analizuje kapitał społeczny i ekonomiczny reemigrantów, odpowiadając na pytania, dlaczego dla jednych powrót staje się pasmem sukcesów i nowym otwarciem zawodowym, a dla innych bolesnym zderzeniem z rodzimą biurokracją, prowadzącym do poczucia wyobcowania w niegdyś znanym kraju. Praca ta doskonale łączy perspektywę makrospołeczną z osobistymi, głębokimi doświadczeniami jednostek.„Powroty do (nie)znanego kraju” charakteryzują się nienagannym, wzorowym warsztatem badawczym, zyskując bardzo wysokie oceny w środowisku akademickim – recenzentem wydawniczym pozycji był m.in. dr hab. Dariusz Niedźwiedzki, prof. UJ. Książka liczy blisko 400 stron i jest pozycją obowiązkową dla socjologów, antropologów, politologów, urzędników odpowiedzialnych za politykę społeczną oraz dla samych migrantów poszukujących naukowego odzwierciedlenia swoich własnych ścieżek życiowych.

Książka stanowi istotny wkład w naszą wiedzę naukową dotyczącą procesów migracji powrotnych. Autor dokonał w niej tytanicznej pracy koncepcyjnej obejmującej pełny cykl migracji niepełnej, od okresu poprzedzającego podjęcie decyzji w wędrówce do momentu powrotu do społeczności pochodzenia. Przeanalizowane przez niego uwarunkowania i konteksty strukturalne postaw i zachowań migrantów powrotnych wzbogacają naszą wiedzę na temat procesów migracyjnych. Jego typologia strategii działania migrantów powrotnych niewątpliwie może służyć jako narzędzie analizy ich adaptacji do społeczeństwa pochodzenia.

Z recenzji dra hab. Dariusza Niedźwiedzkiego, prof. UJ

O autorze:

Dr Mariusz Dzięglewski to ceniony polski socjolog, adiunkt i profesor uczelni w Instytucie Socjologii, Kognitywistyki i Filozofii Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W swojej pracy naukowej specjalizuje się w socjologii migracji, badaniu mobilności międzynarodowej, tożsamości kulturowej oraz reprezentacji medialnych. Sam posiada bogate doświadczenie migracyjne (mieszkał i pracował w Dublinie), co pozwala mu na unikalne łączenie perspektywy uczestnika z rygorem obiektywnego badacza. Jest autorem licznych artykułów naukowych w czasopismach krajowych i zagranicznych, w tym na łamach „Polish Sociological Review”. Monografia poświęcona strategiom powrotnym stanowiła jego kluczowe osiągnięcie habilitacyjne.