Anna G. Piotrowska ROMANTYCZNA WIZJA POSTACI CYGANA W TWÓRCZOŚCI MUZYCZNEJ XIX I PIERWSZEJ POŁOWY XX WIEKU

Spis treści:

Wstęp. Przedmiot i cel rozważań, pytania oraz koncepcje badawcze

Część I
Ideologie romantyczne a inspiracje tematem cygańskim w muzyce
Wprowadzenie. W kręgu ideologii romantycznych

Rozdział 1. Tytuły nawiązujące do romantycznych wyobrażeń na temat Cyganów
1.1. Wyidealizowany obraz Cygana i życia cygańskiego a tytuły utworów muzycznych
1.1.1. Od Zingara do Gypsy
1.1.2. Literackie i historyczne pierwowzory bohaterów cygańskich
1.1.3. Konwencjonalne wyobrażenia życia cygańskiego
1.2. Cygańskie czyli węgierskie? Cygańskie czyli hiszpańskie?

Rozdział 2. Romantyczna wizja kultury cygańskiej w umuzycznionych tekstach poetyckich i librettach dzieł scenicznych
2.1. Pozytywny i negatywny stereotyp Cygana
2.1.1. Ideały wolności i piękna oraz zdolności muzyczne przypisywane Cyganom
2.1.2. Złowróżbna postać Cygana i cygańskie fatum
2.2. Świat Cyganów jako pełen skrajnych emocji ‘koloryt lokalny’, egzotyka lub heterotopia

Rozdział 3. Muzyk cygański jako alter ego romantycznego wirtuoza i improwizatora
3.1. Cygańska maniera wykonawcza w kontekście dyskusji na temat wirtuozostwa
3.2. Cygański muzyk improwizator


Część II
Charakterystyka brzmienia utworów inspirowanych romantyczną wizją kultury cygańskiej
Wprowadzenie. Pojęcia style hongrois, verbunkos idiom oraz koncepcja ‘cygańskości’ jako sposobu muzycznej komunikacji

Rozdział 4. Kształtowanie języka muzycznego w utworach inspirowanych tematyką cygańską
4.1. Kwestia proweniencji wykorzystywanych melodii
4.2. Problem tzw. skali cygańskiej i ornamentowania melodii

Rozdział 5. Sposoby wykorzystywania instrumentów kojarzonych z ‘cygańskością’
5.1. Skrzypce — symbol węgierskich Cyganów wirtuozów
5.2. Efekt brzmienia cymbałów
5.3. Efekt brzmienia gitary
5.4. Tamburyn i kastaniety — wymiar symboliczny

Rozdział 6. Od melancholijnej zadumy do żywiołowego tańca
6.1. Sentymentalizm i prostota tzw. pieśni cygańskiej
6.2. W kręgu radosnej zabawy — tzw. taniec cygański
6.3. Fantazyjność …alla zingara

Zakończenie. Rezonans społeczno-kulturowy oraz inspiracje badawcze
Bibliografia prac cytowanych
Indeks nazwisk
Spis przykładów muzycznych
Spis ilustracji
Summary